Gregoriaanse paashymne, bedoeld voor de paaszondag en het gaat over de verrijzenis van Jezus uit de dood.
De Gregoriaanse muziek is een bepaalde muziekstijl, vernoemd naar Paus Gregorius I. Hij was zogezegd fan van dit genre en gaf uitsluitend toestemming déze muziek te gebruiken in de heilige missen. Hij vond dat in alle kerken en kloosters dezelfde muziek op dezelfde manier moest klinken en met dit pauselijk decreet heeft hij meer dan duizend jaar sterke invloed gehad op de kerkmuziek. Victimae Paschali Laudes is al zó oud dat niet meer bekend is wie het heeft geschreven en wanneer dat was. Met enige zekerheid weet men dat dit geweest moet zijn tussen de jaren 900 en 1200. Het feit dat de herkomst van dergelijke oude muziek niet meer zeker is, komt niet alleen omdat het al zo lang geleden is. De belangrijkste reden ligt in het toentertijd gebruikelijke streven naar soberheid en het vermijden van persoonlijke roem. Dus wie de muziek geschreven heeft vond men toen niet belangrijk. Het enige wat telde was het feit dát het gemaakt is.
Dit zelfde verschijnsel ziet men ook terug bij de beeldende kunst. De naam van de schilder werd in de vroegere eeuwen ook niet vermeld.
Ontstaan vrij kort na het jaar 1500 in een periode waarin de sombere, donkere tijd van de middeleeuwen werd verruild voor een nieuwe, meer vrolijke levenshouding.
In de middeleeuwen, met name in de wat vroegere tijd, werd genot in het algemeen niet zo gewaardeerd (voor zover er überhaupt iets te genieten viel).
Ná de middeleeuwen kwam de Nieuwe Tijd en de overgang naar die nieuwe tijd noemt men de Renaissance (hergeboorte). Kunst en muziek bloeiden op. De eerste regels van dit lied zou men als volgt kunnen vertalen:
| Mijn kostbare geliefde | |
| Geloof me dan toch | |
| Zonder jou vergaat mijn hart | |
| Ik ben je getrouwe |
Gecomponeerd door Mozart en op Sacramentsdag 1791 voor het eerst te horen in het kuuroord Baden. Een van de meest uitgevoerde koorwerken van de komende twee eeuwen.
Het gaat over de het lijden en de dood van Christus aan het kruis. Nog steeds een heel mooi lied, maar, als men zich de betekenis echt realiseert, wel een heel zware tekst om te zingen.
Spotlied op de 'Hollandse' Patriotten. Dat waren de aanhangers van een nieuwe (of misschien wel de eerste) politieke stroming die democratie nastreefde. Zij zetten zich daartoe af tegen het toenmalige koningsbewind.
De patriotten sympathiseerden met de Franse Revolutionairen, maar ze pakten het, zacht gezegd, iets minder professioneel aan. Dit lied hoorde tot voor enkele tientallen jaren min of meer standaard bij de Nederlandse schoolmuziek.
Gecomponeerd door Verdi die ook de vrolijke wereldse stukken als 'La Traviata', 'Aida' en 'Il Trovatore' op zijn naam heeft staan. De componist Verdi leefde van 1813-1901. Hij is geboren in Roncole nabij Piacenza in Italie.
Hij was mede-oprichter en financier van het operahuis in Milaan (Scala).
Na de uitvoering van 'Nabucco' in 1842 drong Verdi door tot de hitparade van de negentiende eeuw. Bij gelegenheid van de opening van het Suezkanaal in 1869 componeerde Verdi de Opera Aida, die voor het eerst uitgevoerd werd in Cairo.
Bij het graven van het Suezkanaal is een onvoorstelbaar aantal dwangarbeiders ingezet. Daarbij zijn 100.000 doden gevallen. Het verhaal gaat dat Verdi door deze wantoestanden zo geschokt was dat hij een stuk uit Nabucco heeft herzien en dat heeft omgedoopt tot Slavenkoor.
Het slavenkoor is onder andere ook nog gezongen door de Zangeres zonder Naam en het was één van haar kassuccessen.
Gecomponeerd door Johan Strauss Junior. Strauss zette zich wat af tegen de zware (overmacht van de) opera's uit de voorbije eeuw en ging over op iets lichters en vrolijkers: de operette.
De Zigeunerbaron behoort tot de meest populaire operettes. Het meest bekende stuk van Johan Strauss was overigens 'An der Schönen blauen Donau'.
Van de Zigeunerbaron zingt ons koor de 'Einzugsmarsch'. Marcel Reijans en Margriet Schlössels zongen 'het liefdes duet', dat eveneens deel uit maakt van deze operette.
Een al wat ouder volksliedje, een zgn corrido uit Mexico, doch het is pas in de twintigste eeuw in Europa bekend geworden. Men kan de vertaalde tekst als volgt samenvatten:
Als je de donkerogige smokkelaars van de hellingen van de Sierra Morena naar beneden ziet komen, zing dan en huil niet. Want zij die zingen zijn de moedigen.
Overigens is de titel 'Cielito Lindo' te vertalen als 'zacht hemeltje'/
Dit is een lied, ontstaan op de door slaven bewerkte plantages in Amerika. Het behoort tot het genre 'Negro-spiritual'. Dergelijke liederen verhaalden vaak over de vlucht van de Joden uit Egypte en gaven zo uiting aan de sterke vrijheidswens die elke slaaf dag en nacht bezig heeft gehouden.
Een lied dat zijn oorsprong vindt in de jaren vijftig van de vorige eeuw. Het was de tijd van sterke groei na de tweede wereldoorlog. De mensen hadden radio en sommigen een platenspeler of zelfs een bandrecorder. Men kon zich dus de muziek verschaffen die men graag wilde horen. Mantovani en James Last werden complete begrippen.
Bert Kaempfert's orkest was misschien iets minder bekend, doch mede aan hem danken we het dat de gezongen versie van Spanish Eyes in 1965 zó beroemd is geworden dat zelfs de jongeren onder ons het lied nog zeer waarderen.
Dit is de muziek van de musical West-Side Story van Bernstein. Deze film, die men begin zestiger jaren in de bioscoop kon gaan zien, hoorde toen nog bij het genre dat men als verderflijk beschouwde. De danscenes waren te gewaagd, en zeker niet geschikt voor jeugdige kijkers onder de vijfendertig. Wij kunnen ons nu niet meer voorstellen dat die film toen maar nauwelijks de scensuur passeerde.
Eerder vindt menigeen hem nu wat te zoet en àl te braaf. Toch mag deze film, en zéker de muziek, als één van de topwerken uit die tijd gelden en als wegbereider voor al dat gene wat nog volgen zou.
Dit lied uit de wat latere jaren zestig werd gezongen door Bob Dylan. Als we denken aan het verhaal van Hasj en Wietje, dan moeten we dit stuk wel als erg vooruitstrevend beschouwen. Ofschoon het geëxperimenteer met drugs in die tijd al wat openlijker werd bedreven is het echter toch niet aan te nemen dat deze muziek daar ook maar iets mee te maken had.
Het was de tijd van de zogenaamde 'roerige zestiger jaren'. De Flower-Power, de Vietnam-oorlog, studentenacties enzovoort. Bob Dylan gaf de protesten uit die tijd een muzikale vorm. Het was ook de tijd waarin hier en daar de kerkelijke jongerenkoren werden opgericht. Ondanks de herkomst uit de protestbeweging werd dit stuk binnen enkele jaren opgenomen in het repertoire van die jongerenkoren.
De tekst bevat eigenlijk alleen maar vragen.
| Hoe ver moet je gaan voordat je erkend wordt. | |
| Hoeveel zeeën moet de vredesduif nog overvliegen voor ze aan land kan gaan slapen | |
| Hoe lang vliegen de kanonskogels nog in het rond. | |
| Hoe lang duurt het nog voordat alle mensen vrij zullen zijn. | |
| Hoe vaak kun je je hoofd nog afwenden, en doen alsof je niets gezien hebt. | |
| Hoe goed moet je kunnen horen, voordat je de mensen hoort huilen. | |
| Hoeveel mensen zullen nog vermoord worden, voordat je weet dat het er teveel zijn. | |
| Het antwoord, mijn vriend, waait weg met de wind. |
Dit lied is uitgebracht door Simon and Garfunkel, ergens vóór 1970. Paul Simon and Art Garfunkel waren een zeer succesvol, doch wat alternatief duo dat sinds 1963 onder die naam musiceerde. In 1970 gingen ze uiteen, tot in 1981 toen ze voor een publiek van een half miljoen mensen nog één keer optraden in New York.
Ondanks dat het lied al wat ouder was, past het toch goed in de volgorde van het thema 'reis door de tijd'. Het is namelijk pas echt bekend geworden doordat het als filmmuziek is gebruikt in 'Watership down'. Dit was een tekenfilm voor volwassen, in de bioscoop verschenen in 1979.
Ofschoon de film slechts gaat over een ontsnapt konijn dat zich voegt bij een groep wilde konijnen zit er wel degelijk een boodschap in deze film. De film gaat namelijk over de gevaren van de grote wereld, hoe allerhande vreemde zaken als auto's en fabrieken de wereld vervuilen en gevaarlijk maken. Over de mens, die met steden, dorpen en wegen alsmaar méér plaats neemt. En ook over de valsaards die de anderen op slinkse wijze proberen te misleiden en die voor eigen gewin samenspannen met de vijand.
De vertaalde tekst van Bright Eyes:
| Is het een soort droom | |
| Die drijft met het getijde | |
| Die de rivier van de dood volgt | |
| Er hangt een vreemde mist aan de horizon | |
| Een vreemde gloed in de lucht | |
| En niemand lijkt te weten waar je naar toegaat | |
| En wat het betekent | |
| Is het een droom | |
| Is het een soort schaduw | |
| Die reikt tot in de nacht | |
| Ongezien over de heuvels komt | |
| Of is het een droom | |
| Een vreemde wind waait door de bomen | |
| Een koud geluid in de lucht | |
| En niemand weet wanneer je gaat | |
| En waar je vertrekt | |
| Naar het duister |
Deze pagina is bijgewerkt op 24 september 2008